Tw贸rcy ludowi

16 czerwca 2018

Marian Adamski (1929-2007)
Swoj膮 pierwsz膮 rze藕b臋 wykona艂 po namowach szwagra, by艂 to Chrystus Frasobliwy. Od tej pory zacz膮艂 tworzy膰 nie tylko rze藕by o tematyce religijnej, ale tak偶e 艣wieckiej 鈥 g艂贸wnie sceny z 偶ycia wsi. By艂y to pocz膮tkowo pojedyncze figury o prostej zwartej bryle, zwi膮zane z kszta艂tem obrabianego drewna. Nieco p贸藕niej zacz膮艂 rze藕bi膰 tak偶e bardziej rozbudowane formy i p艂askorze藕by. Swoje rze藕by pokrywa艂 polichromi膮, pozostawiaj膮c czasem w naturalnym kolorze drewna twarz聽i r臋ce. Tw贸rczo艣膰 Adamskiego doceniana by艂a na r贸偶nych konkursach m.in. w 1969 r. otrzyma艂 II nagrod臋 w konkursie 鈥濿sp贸艂czesna Sztuka Ludowa Lubelszczyzny鈥, w 1971 r. 鈥 I nagrod臋 w konkursie 鈥濸olska Szopka Ludowa鈥. Ponadto nagrodzony zosta艂 na konkursie organizowanym w 鈥500. rocznic臋 urodzin Miko艂aja Kopernika鈥, a tak偶e w konkursie 鈥濻ztuka ludowa p贸艂nocnej聽Lubelszczyzny鈥, 鈥濿ielcy Polacy 鈥 ich 偶ycie i dzie艂a鈥, 鈥濻ienkiewicz i bohaterowie jego utwor贸w w rze藕bie ludowej鈥 oraz 鈥濿ojsko Polskie w rze藕bie ludowej鈥. Jego prace by艂y prezentowane na wystawach w kraju i zagranic膮, m.in. w Niemczech, we W艂oszech, Francji, Szwajcarii, Kanadzie i USA. Rze藕by Adamskiego znajduj膮 si臋 w zbiorach Pa艅stwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, Muzeum Etnograficznego w Krakowie i Toruniu, Muzeum Mazowieckim w P艂ocku, Muzeum Lubelskim w Lublinie, Muzeum Okr臋gowym w Zamo艣ciu oraz MuzeumRegionalnym w 艁ukowie. W 1976 r. otrzyma艂 odznak臋 Zas艂u偶onego Dzia艂acza Kultury, Z艂oty Krzy偶 Zas艂ugi a tak偶e nagrod臋 artystyczn膮 im. Jana Pocka oraz nagrod臋 im. Oskara Kolberga. Od 1968 r. by艂 cz艂onkiem STL 鈥 w latach 70. by艂 w Zarz膮dzie G艂贸wnym Stowarzyszenia, a p贸藕niej wybrany zosta艂 na prezesa聽Siedleckiego Oddzia艂u STL.

Tadeusz C膮ka艂a (1927-1975)
Podstaw rze藕bienia nauczy艂 si臋 od Henryka Wierzchowskiego. Jego prace wyr贸偶nia艂o zachowanie symetrii, monumentalno艣ci uk艂adu postaci, zharmonizowanie z dekoracyjno艣ci膮 rozwi膮za艅 polegaj膮cych na wykonaniu kontrastu g艂adkich p艂aszczyzn i rytmicznych naci臋膰, kt贸rymi pokrywa艂 w艂osy i draperie szat. Z jego r臋ki wychodzi艂y rze藕by przedstawiaj膮ce scenki z 偶ycia wsi, zwierz臋ta, ptaki oraz 艣wi臋tych. Bra艂 udzia艂 w konkursach m.in. 鈥濺ze藕ba ludowa woj. lubelskiego i warszawskiego鈥, 鈥濻ztuka ludowa p贸艂nocnej Lubelszczyzny鈥, w kt贸rych otrzyma艂 g艂贸wne nagrody. Jego prace pokazywane by艂y na wystawach sztuki ludowej we Francji, Niemczech, Holandii, Szwecji, Szwajcarii, Kanadzie i USA. Rze藕by znajduj膮 si臋 w zbiorach muzealnych w Lublinie, Zamo艣ciu, Krakowie, P艂ocku, Toruniu, Warszawie i 艁ukowie.

 

Zenon Adamski (1952-2012)
Starszy syn Mariana Adamskiego. Rze藕bi艂 od 15-ego roku 偶ycia. Pocz膮tkowo聽na艣ladowa艂 prace ojca, wkr贸tce jednak wypracowa艂 w艂asny styl, nadaj膮c swoim rze藕bom frontalny uk艂ad postaci. Podobnie jak ojciec wykonywa艂 rze藕b臋 figuraln膮 i p艂askorze藕b臋 鈥 postacie 艣wi臋tych, sceny religijne, postacie wiejskich ludzi i sceny z 偶ycia wsi. Stosowa艂 polichromi臋 o 艂agodnie stonowanych kolorach. Prace prezentowa艂 na wystawach w Niemczech, W艂oszech, Lublinie i 艁ukowie. By艂 cz艂onkiem STL. W 1989 r. z jego inicjatywy powsta艂o Ko艂o STL, kt贸rego by艂 wieloletnim prezesem oraz wsp贸艂organizatorem wielu plener贸w rze藕biarskich w Woli Gu艂owskiej, Woli Okrzejskiej i Chlewiskach. Dzi臋ki niemu powsta艂a i prowadzona by艂a przez lata pierwsza w regionie Szk贸艂ka Rze藕by Ludowej w Woli Gu艂owskiej. By艂 cenionym wychowawc膮 wielu m艂odych rze藕biarzy, z kt贸rych cz臋艣膰 tworzy poza regionem.

Bronis艂aw Choj臋ta (1922-1991)
Do pracy tw贸rczej nak艂oniony zosta艂 przez Wac艂awa Susk臋. Artysta stara艂 si臋 znajdowa膰 coraz to nowe 艣rodki wyrazu i szuka膰 odmiennych temat贸w. Polichromowaniem jego prac zajmowa艂a si臋 偶ona Adela. W 1976 r. mia艂 indywidualn膮 wystaw臋 w Warszawie, a w 1978 r. otrzyma艂 nagrod臋 im. Oskara Kolberga. Jego prace mo偶na ogl膮da膰 w muzeach w Warszawie, P艂ocku, Lublinie i 艁ukowie.

 

Ryszard S臋k (1936-2001)
Zacz膮艂 rze藕bi膰 maj膮c pi臋tna艣cie lat, ale profesjonalnie zaj膮艂 si臋 tym dopiero po sukcesach Mariana Adamskiego i Tadeusza C膮ka艂y.聽Wykonywa艂 prace o tematyce sakralnej i 艣wieckiej, stosuj膮c ciekawe rozwi膮zania kompozycyjno 鈥 przestrzenne. Wyr贸偶nia艂o je przede wszystkim聽dopracowanie okre艣lonych聽element贸w oraz stosowanie jaskrawych kolor贸w. Prace prezentowa艂 na wystawach i konkursach w kraju, m.in. w og贸lnopolskim konkursie 鈥濸olska Szopka Ludowa鈥 w Warszawie w 1971 r., gdzie otrzyma艂 II nagrod臋. W konkursie 鈥濻ztuka Ludowa Lubelszczyzny鈥 zdoby艂 najpierw II nagrod臋, a w nast臋pnym roku wyr贸偶nienie. Jego prace znajduj膮 si臋 w licznych muzeach, z czego najwi臋kszy zbi贸r posiada Muzeum Lubelskie w Lublinie.

Tadeusz Lemieszek (1934-2012)
Zacz膮艂 rze藕bi膰 w 1967 r., zach臋cony przez rze藕biarzy tworz膮cych ju偶 w regionie. Jego prace wyr贸偶nia艂y si臋 smuk艂膮 postaw膮 z dobrze zachowanymi proporcjami, zwart膮 i statyczn膮 kompozycj膮 oraz bogat膮 polichromi膮. Jak sam twierdzi艂 pomys艂贸w tw贸rczych dostarcza艂a mu przyroda, obserwowa艂 ludzi oraz oryginalne przedmioty lub dzie艂a innych tw贸rc贸w. By艂 cz艂onkiem STL. Bra艂 udzia艂 w wystawach i konkursach m.in. 鈥濻ienkiewicz i bohaterowie jego utwor贸w w rze藕bie ludowej鈥, 鈥濻ztuka ludowa wojew贸dztwa siedleckiego鈥, 鈥濼w贸rczo艣膰 ludowa kronik膮 tradycji polskiej wsi鈥, 鈥濿 s艂u偶bie Ojczyzny鈥. Prace Lemieszka pokazywano na wystawach zagranicznych w Finlandii, Niemczech, Kanadzie, Francji, Szwecji, Austrii, Rosji.

Boles艂aw Suska (1919-2011)
Dzia艂alno艣膰 tw贸rcz膮 rozpocz膮艂 w 1970 r., a ju偶 rok p贸藕niej bra艂 udzia艂 w pierwszym og贸lnopolskim konkursie. W swoich pracach stara艂 si臋 przedstawi膰 narracyjne scenki, wzbogacaj膮c je malowan膮 dekoracj膮 ro艣linn膮 czy z艂oceniami. Bra艂 udzia艂 w wielu konkursach rze藕biarskich. W 1975 r. mia艂 indywidualn膮 wystaw臋 w Warszawie. Jego prace znajduj膮 si臋 w kolekcjach wielu polskich muze贸w. W 1981 r. otrzyma艂 nagrod臋 im. Oskara Kolberga.

 

Wac艂aw Suska (1922-1999)
Jego rze藕by s膮 pe艂ne, cz臋sto wielopostaciowe, przedstawione w ruchu. Artysta stosowa艂 charakterystyczne draperiowanie szata oraz 偶ywe kolory. Podejmowa艂 r贸偶norodn膮 tematyk臋 鈥 sakraln膮, historyczn膮 i obyczajow膮. Prace rze藕biarza trafi艂y do wielu muze贸w i galerii m.in. Galerii Towarzystwa Sztuk Pi臋knych w Warszawie, gdzie w 1977 r. mia艂 indywidualn膮 wystaw臋. Rze藕by pokazywane by艂y tak偶e poza granicami kraju, m.in. w Berlinie, Hamburgu, Dortmundzie, Sztokholmie, Amsterdamie. W 1981 r. otrzyma艂 nagrod臋 im. Oskara Kolberga oraz odznaczenie za wybitne zas艂ugi dla rozwoju kultury polskiej.

 

Tadeusz Adamski (ur. 1956)
Zacz膮艂 rze藕bi膰 przygl膮daj膮c si臋 pracy ojca. Ju偶 w wieku 13-14 lat wykonywa艂 swoje pierwsze prace. Wykonuje rze藕by o tematyce religijnej, sceny rodzajowe i postacie z 偶ycia wsi, oraz ptaki, zwierz臋ta i kwiaty. Od 1971 r. bierze czynny udzia艂 w wielu konkursach regionalnych i og贸lnopolskich, na kt贸rych zdobywa g艂贸wne nagrody oraz wyr贸偶nienia (m.in. 鈥濷g贸lnopolski konkurs rze藕by dla m艂odzie偶y wiejskiej鈥, 鈥濻ztuka ludowa kronik膮 polskiej tradycji wsi鈥, 鈥濷g贸lnopolski konkurs Bo偶e Narodzenie w plastyce zdobniczo 鈥 obrz臋dowej鈥 鈥 kategoria szopki, 鈥濵ilenijna Szopka Bo偶onarodzeniowa鈥). Bra艂 udzia艂 w wielu wystawach w kraju (Lublinie, 艁ukowie, Garwolinie, K艂oczewie, Gr臋bkowie, Siedlcach, Kolnie, Bia艂ej Podlaskiej, Woli Gu艂owskiej, Adamowie, Warszawie, Chlewiskach, Krakowie) i zagranic膮 (m.in. Berlinie Zach., Regensburgu, Strasburgu, Wiedniu, Lipsku, Turku, Hanoverze, Pary偶u, Beverstadt, Bremen, Munster, Wittstedt, Oberhavel, Essen, Engelskirchen, Nevers, Erkrath, Dresden, Ludinghausen, Augsburgu). Jego rze藕by znajduj膮 si臋 w muzeach w kraju i za granic膮: Muzeum Okr臋gowym w Lublinie, Muzeum Regionalnym w 艁ukowie, Muzeum Okr臋gowym w Siedlcach, Muzeum Okr臋gowym w Bia艂ej Podlasiej, Pa艅stwowym Muzeum Etnograficznym w Warszawie, Muzeum Etnograficznym w Krakowie, Muzeum Etnograficznym w Toruniu, Muzeum Etnograficznym w 艁odzi, Muzeum Miasta 艁臋czycy, Institute and Museum of Fantasy and Play Princeton USA, Museum Europ盲ischer Kulturen Berlin-Dahlem. Za dzia艂alno艣膰 artystyczn膮 Adamski otrzyma艂 w 1990 r. Nagrod臋 M艂odych im. Stanis艂awa Wyspia艅skiego, a w 2010 鈥 Odznaczenie Zas艂u偶ony dla Kultury Polskiej. Co roku artysta bierze udzia艂 w plenerach w Woli Gu艂owskiej i Chlewiskach. Swoj膮 pasj膮 zainteresowa艂 偶on臋, kt贸ra pocz膮tkowo malowa艂a jego rze藕by, a p贸藕niej sama zacz臋艂a tworzy膰. Od 1978 r. jest cz艂onkiem STL.

El偶bieta Adamska (ur. 1959)
Zacz臋艂a rze藕bi膰 w 1980 r. Wcze艣niej malowa艂a rze藕by swojego m臋偶a 鈥 Tadeusza Adamskiego, kt贸ry wprowadzi艂 j膮 w tajniki rze藕bienia. Artystka swoj膮 drog臋 tw贸rcz膮 rozpocz臋艂a od wykonywania kwiat贸w 鈥 bukiet贸w, ptaszk贸w, zwierz膮t i ma艂ych figurek przedstawiaj膮cych postacie 艣wi臋tych, anio艂贸w czy dawnych mieszka艅c贸w wsi. Rze藕by jej s膮 niewielkich rozmiar贸w, zawsze precyzyjnie malowane. Rze藕biarka bra艂a udzia艂 w kilku konkursach (m.in. 鈥濵i臋dzy Wis艂膮 a Bugiem鈥, 鈥濻ztuka Ludowa Po艂udniowego Podlasia i Wschodniego Mazowsza鈥), plenerach oraz wystawach w Polsce, Niemczech i Francji.

 

Grzegorz Adamski (ur. 1979)
Syn Zenona Adamskiego, kt贸ry kontynuuje tradycje rze藕biarskie. Od wczesnych lat dzieci臋cych przygl膮da艂 si臋 pracy ojca i dziadka. Wykonuje pe艂ne rze藕by i p艂askorze藕by o tematyce religijnej i 艣wieckiej. Pocz膮tkowo polichromowa艂 swoje prace, jednak偶e obecnie czyni to bardzo rzadko. Bra艂 udzia艂 w kilku konkursach (m.in. w Lublinie 鈥濵iedzy Wis艂膮 a Bugiem鈥) oraz wielu plenerach i targach sztuki ludowej. Jest cz艂onkiem STL.

 

 

Stanis艂aw Fotyga (ur. 1959)
Wychowany w kr臋gu rodziny Adamskich i C膮ka艂y od najm艂odszych lat styka艂 si臋 z tw贸rczo艣ci膮 rze藕biarsk膮. Zasadniczy wp艂yw na jego zainteresowania tw贸rcze wywar艂 wuj 鈥 Marian Adamski i dwaj jego synowie. Tworzy rze藕b臋 zr贸偶nicowan膮 tematycznie m.in. 艣wi膮tki, szopki, postacie m臋偶czyzn i kobiet. Bra艂 udzia艂 w targach, plenerach i konkursach rze藕biarskich. Wsp贸艂pracuje z muzeami w Warszawie, Krakowie, Lublinie i 艁ukowie. Du偶ym sukcesem tego rze藕biarza jest udzia艂 w kilku wystawach zagranicznych: Czechos艂owacji, Niemczech, Austrii, Szwajcarii oraz USA. Jest cz艂onkiem STL.

Zbigniew K臋膰ko (ur. 1959)
Wykonuje rze藕by i p艂askorze藕by o tematyce historycznej, sakralnej i 艣wieckiej. Jego prace wyr贸偶nia 偶ywa kolorystyka i starannie malowane szczeg贸艂y. Bra艂 udzia艂 w licznych plenerach oraz konkursach i wystawach. Jego prace znajduj膮 si臋 w prywatnych kolekcjach m.in. w Anglii, Niemczech i USA. Wykonana przez artyst臋 kapliczka zosta艂a podarowana podczas pielgrzymki Jana Paw艂a II do Siedlec. Od 1990 r. jest cz艂onkiem STL.

 

 

Marian 艁ubianka (ur. 1946)
Zainspirowany przez s膮siad贸w Ryszarda S臋ka, Tadeusza Lemieszka i Boles艂awa Susk臋, pierwsze rze藕by zacz膮艂 tworzy膰 w 1970 r. Ch臋tnie ukazywa艂 w nich 偶ycie mieszka艅c贸w wsi, np. wykona艂 seri臋 p艂askorze藕b ukazuj膮cych kobiety przy r贸偶nych czynno艣ciach domowych i gospodarczych. Ulubion膮 form膮 artysty s膮 p艂askorze藕by. Bra艂 udzia艂 w wielu konkursach i kiermaszach o zasi臋gu lokalnym i krajowym. Prace jego zakupione zosta艂y do kilku polskich muze贸w. Od 1976 r. jest cz艂onkiem STL.

Krzysztof Pycka (ur. 1964)
Rze藕bi od 1980 r. W jego rodzinie nie by艂o tradycji rze藕biarskich. Wszystkiego uczy艂 si臋 sam, od podstaw. Zaczyna艂 jeszcze w szkole podstawowej, za pomoc膮 scyzoryka struga艂 swoje pierwsze rze藕by w so艣nie i lipie. Ich sprzeda偶 sta艂a si臋 zach臋t膮 do doskonalenia warsztatu. Doskona艂a wyobra藕niapozwala mu tworzy膰 wed艂ug 鈥瀏otowego wzorca鈥 w g艂owie. Inspiracje czerpie聽 z otaczaj膮cej go rzeczywisto艣ci. Tworzy rze藕by zwierz膮t i postaci 艣wi臋tych. Zajmuje si臋 te偶 sztukateri膮 鈥 elementy sztukateryjne jego autorstwa znajdziemy przy o艂tarzach i ambonach ko艣cio艂贸w w Wojcieszkowie, Wodyniu, Urszulinie i Adamowie. Jego prace mo偶na ogl膮da膰 w muzeach w 艁ukowie, Lublinie i Toruniu. Na swoim koncie ma tak偶e nagrody zdobyte w konkursach rze藕biarskich.

 

 

Zbigniew Soko艂owki (ur. 1965)
Z wykszta艂cenia jest hydraulikiem. W dzieci艅stwie przygl膮da艂 si臋 pracy dziadka, kt贸ry by艂 stolarzem i cie艣l膮. Jednak jego w艂asne pocz膮tki z prac膮 w drewnie nie by艂y 艂atwe. Mimo to wytrwale i cierpliwie pracowa艂 nad ka偶dym poci膮gni臋ciem d艂uta. Rze藕bi艂 wszystko, co przysz艂o mu do g艂owy. Wykonuje figury przestrzenne, rzadziej p艂askorze藕by, wyr贸偶niaj膮ce si臋 prostot膮 formy. Prace jego znajduj膮 si臋 w kolekcjach prywatnych w kraju i za granic膮. Bra艂 udzia艂 w licznych wystawach i konkursach organizowanych przez muzea w Lublinie, 艁ukowie, Romanowie, Warszawie, Woli Gu艂owskiej, Siedlcach i Bia艂ej Podlaskiej. W 2001 r. otrzyma艂 dyplom od Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za zas艂ugi w upowszechnianiu kultury ludowej. Za ca艂okszta艂t pracy tw贸rczej w 2005 r. zosta艂 odznaczony Srebrnym Krzy偶em Zas艂ugi.

 

Adam Wydra (ur. 1953)
Zafascynowany tw贸rczo艣ci膮 te艣cia 鈥 Wac艂awa Suski w 1974 r. podj膮艂 pierwsze pr贸by rze藕bienia. W kr贸tkim czasie wypracowa艂 sw贸j w艂asny styl 鈥 zar贸wno w uj臋ciu kompozycyjnym jak i tematyce. Wykonuje barwne, polichromowane rze藕by grupowe, p艂askorze藕by i pojedyncze postacie o tematyce sakralnej oraz 艣wieckiej, zwi膮zanej z 偶yciem wsi. Artysta ch臋tnie bierze udzia艂 w plenerach i konkursach rze藕biarskich, a jego prace znajduj膮 si臋 w zbiorach muze贸w w Warszawie, Krakowie, Lublinie, 艁ukowie i Woli Gu艂owskiej oraz wielu kolekcjach poza granicami kraju. W 1985 r. otrzyma艂 Nagrod臋 Artystyczn膮 M艂odych im. Stanis艂awa Wyspia艅skiego przyznawan膮 przez Rad臋 Ministr贸w, a w 2011 r. Z艂oty Krzy偶 Zas艂ugi. Od 2012 r. opiekuje si臋 m艂odymi rze藕biarzami w szk贸艂ce w Woli Gu艂owskiej. Jest cz艂onkiem STL.

Jadwiga Wydra (ur. 1953)
C贸rka (Wac艂awa Suski) i 偶ona (Adama Wydry) rze藕biarzy ludowych. Swoj膮 tw贸rczo艣膰 zacz臋艂a w 1973 r. Pocz膮tkowo zajmowa艂a si臋 malowaniem i czyszczeniem rze藕b. Wraz z m臋偶em kilkakrotnie uczestniczy艂a w konkursach i wystawach w Kazimierzu Dolnym.